Thebloggers.com.cy

Ενεργειακοί προσανατολισμοί

Του Κυριάκου Τσιμίλλη
Υποψήφιος Βουλευτής Λευκωσίας Κινήματος Οικολόγων / Συνεργασίας Πολιτών

 

Τις τελευταίες δεκαετίες, σε πολλές περιοχές του πλανήτη, οι ενεργειακές πηγές αποτέλεσαν τις κύριες αιτίες πολεμικών συρράξεων ακόμα κι αν αυτές έχουν συχνά ένα παραπλανητικό επίχρισμα. Οι λαοί της περιοχής μας (και αλλού) πλήρωσαν βαρύ τίμημα, την ώρα που τα μεγάλα κέρδη πηγαίνουν στις πολυεθνικές. Ο τωρινός φονικός πόλεμος στη Συρία έχει κι αυτός ως βασικό στοιχείο του τον έλεγχο σημαντικών πηγών ενέργειας στην περιοχή. Το ίδιο το Κυπριακό, στη μακρά διαδρομή του, περιέχει ως μια σημαντική παράμετρο την ενεργειακή ιδιαιτερότητα της περιοχής, της οποίας το αισιόδοξο ενδιαφέρον για την ίδια την Κύπρο, άλλοι το είχαν μάθει πριν από εμάς …για μας!.

Οι εξελίξεις των τελευταίων χρόνων σε σχέση με τους ενεργειακούς πόρους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου, έχουν αναμφισβήτητα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο και δημιούργησαν νέες προοπτικές, στο πολιτικό, το οικονομικό και το αναπτυξιακό επίπεδο. Οι προοπτικές αυτές είναι ασαφείς και θα διαμορφωθούν από μια σειρά παραγόντων αλλά και την προσεκτική μελέτη και διαχείριση από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Σταυροδρόμι ηπείρων, πολιτισμών αλλά και ενεργειακών αποθεμάτων και διαδρομών η περιοχή μας, φέρνει την Κύπρο στο επίκεντρο ενεργειακών σχεδιασμών και με ιδιαίτερο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον. Ο στόχος και η πρόκληση είναι τώρα να είμαστε (όσο μας αφήσουν) τυχεροί και να αξιοποιήσουμε την προοπτική αυτή για το συμφέρον όλων των Κυπρίων, προωθώντας ταυτόχρονα τη διμερή και την περιφερειακή συνεργασία στο πλαίσιο μιας (επιτέλους) διαρκούς ειρήνης. Οι συμφωνίες που έχουν ήδη υπογραφεί σε διμερές και τριμερές επίπεδο, με την Κύπρο ως βασικό πρωταγωνιστή, είναι σημαντικές. Από μόνες  τους, όμως, δεν εξασφαλίζουν προοπτική και συνέχεια αφού το πολιτικό σκηνικό συνεχώς αλλάζει. Από τη μια έχουμε την ξαφνική κρίση στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας, από την άλλη τη, με αμερικανική ενθάρρυνση, προσπάθεια βελτίωσης των (απρόβλεπτα) διαταραγμένων σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας. Όλες οι παράμετροι πρέπει να αξιολογούνται με λεπτομέρεια και να αξιοποιούνται ή να αποτρέπονται, όπου και όπως αυτό είναι δυνατόν.

Στο ενιαίο Κυπριακό οικοσύστημα, σε μια ελεύθερη και ενωμένη Κύπρο, όλοι οι φυσικοί πόροι (τουλάχιστον αυτοί που θα μας αφήσουν οι πολυεθνικές) αυτονόητα ανήκουν σε όλους τους Κυπρίους. Μέχρι τη λύση, που θα πρέπει απαραίτητα να στηρίζει αυτή την προοπτική, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αναφαίρετο δικαίωμα για συνέχιση των ερευνών και τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών. Αυτό το δικαίωμα και αυτή η δυναμική ουδόλως μπορούν να θυσιαστούν για χάρη του κλίματος των συνομιλιών. Οι συνομιλίες  πρέπει  να στηριχτούν και να αποδώσουν (παρά τα εγγενή προβλήματα τόσο στο πλαίσιο και τον στόχο όσο και στην, όπως προωθείται, διαδικασία), αυτό όμως δεν μπορεί να συναρτάται με την υπακοή στους εκβιασμούς της Άγκυρας. Αν αυτοί εκφραστούν πάλι, όπως στο πρόσφατο παρελθόν, θα πρέπει να καταγγελθούν όπου δει.

Για τη διαδρομή του φυσικού αερίου, οι αποστάσεις δεν πρέπει να μετρούνται επί χάρτου. Μια απόσταση σε θαλάσσια διαδρομή, έστω και μεγαλύτερη, μπορεί να είναι τελικά φτηνότερη από τη χερσαία και δη την υπόγεια. Εν πάση περιπτώσει, όλα συναρτώνται με πλείστα τεχνοοικονομικά στοιχεία αλλά και με την ίδια τη λύση, τις ευρωπαϊκές προοπτικές της Τουρκίας και αυτονόητα με τη συμπεριφορά της Τουρκίας. Σαφώς το φυσικό αέριο είναι καλύτερο από το πετρέλαιο, με λιγότερους κινδύνους ατυχημάτων κατά την εξόρυξη και τη μεταφορά αλλά και με λιγότερη επιβάρυνση, μέσω εκπομπών, κατά τη χρήση.

Μιλώντας, όμως, για ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο (και όχι μόνο)  δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στην πυρηνική ενέργεια και τους κινδύνους από σχεδιασμούς για την  κατασκευή νέων πυρηνικών σταθμών για την «ειρηνική» της χρήση. Στις 9 Μαϊου συμπληρώνεται ένας χρόνος από τη Διακήρυξη της Λευκωσίας για μια Ελεύθερη από Πυρηνικά Μεσόγειο. Μόλις προ ημερών, στις 26 Απριλίου, τιμήσαμε την 30ή επέτειο του ατυχήματος στο Τσέρνομπιλ. Τα θύματα δεν μετρήθηκαν ακόμα αφού, εκτός από τις χιλιάδες νεκρούς ανάμεσα στους εργαζόμενους στον σταθμό και τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής, παιδιά στις γενιές που ακολούθησαν κουβαλούν τα σημάδια της “ειρηνικής” χρήσης της πυρηνικής ενέργειας. Η κατασκευή τού πυρηνικού σταθμού στο Ακκιουγιού, στα νότια παράλια της Τουρκίας απέναντι από την Κερύνεια, μπορεί να έχει ουσιαστικά σταματήσει τους τελευταίους μήνες, για νομικούς και τεχνικούς λόγους, ίσως και λόγω των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας (όλοι μπορεί στο τέλος να αρθούν και να πιάσει ξανά δουλειά η ρωσική Ροσατόμ!). Στο μεταξύ και άλλες χώρες στην περιοχή (Αίγυπτος) προωθούν ανάλογους σχεδιασμούς ενώ τέτοιοι σταθμοί υπάρχουν ήδη στο Ισραήλ, για να μιλήσουμε μόνο για τη γειτονιά μας που έχει επικίνδυνα χαρακτηριστικά (σεισμική δραστηριότητα, πολιτική αστάθεια, τρομοκρατία).

Για την Κύπρο, όμως, ενέργεια πρέπει πρωταρχικά να σημαίνει ανανεώσιμες πηγές που υπάρχουν σε αφθονία και πρέπει να αξιοποιηθούν. Καμμιά άλλη μορφή ενέργειας δεν είναι τόσο φτηνή, οικονομικά και πολιτικά, και τόσο φιλική στον Άνθρωπο και το Περιβάλλον!